Breane voks mykje gjennom 1600-talet og n\u00e5dde maksimum sist i 1740-\u00e5ra (Nigardsbreen i 1748) f\u00f8r dei byrja \u00e5 trekkje seg attende. Dette fekk dramatiske konsekvensar for Jostedalen. Somme gardar vart beint fram \u00f8ydelagde av breane, og fleire vart skadde av flaum og skred. Heile Jostedalen, og s\u00e6rleg dei fremste grendene, vart r\u00e5ka av det kaldare veret som mange \u00e5r gjorde at kornet ikkje mogna.<\/p>\n
P\u00e5 denne har me samla nokre kjelder om den vesle istida i Jostedalen. Ei hovudkjelde, som \u00f2g har vore mykje nytta av historikarar, er tingb\u00f8kene. I 1742 var det avtaksforretningar <\/a>(nedsetjing av skatten) p\u00e5 fem gardar i Jostedalen p\u00e5 grunn av flaum, fjellskred og framrykkinga til breane. Her er det detaljerte skildringar av breveksten.<\/p>\n Dei andre kjeldene fr\u00e5 1742-43 som me har lagt ut, har til no\u00a0vore s\u00e5\u00a0godt som ukjende og vert her publiserte for fyrste gong.<\/p>\n Det eine er ei sak vinteren og v\u00e5ren 1743<\/a> der stiftsamtmannen i Bergen fekk kongeleg godkjenning (Danske kanselli i K\u00f8benhavn) p\u00e5 \u00e5 sende 200 t\u00f8nner korn til Jostedalen i rein naudhjelp.<\/p>\n Den andre saka galdt skattefritak for ni gardbrukarar <\/a>i Krundalen og Mj\u00f8lverdalen og gjekk til Rentekammeret i K\u00f8benhavn i februar 1743. S\u00e6rleg interessant er ein supplikk fr\u00e5 dei ni b\u00f8ndene datert 28.12.1742.<\/p>\n Ein kan lese meir om saka i artikkelen «Offentlege krisetiltak i Jostedalen 1742-43»<\/a> (2013) som byggjer p\u00e5 dette kjeldetilfanget.<\/p>\n I den topografiske litteraturen er det fleire opplysningar om breveksten. S\u00e6rleg viktige er: Dei to nyaste vitskaplege arbeida om framrykkinga og tilbaketrekkinga til breane i Jostedalen\u00a0er Nussbaumer m.fl. 2011 (om alle brear) og Gjerde m.fl. 2023 (om Nigardsbreen).<\/p>\n Litteratur<\/strong><\/p>\n Gjerde, Marthe, Oddmund L. Hoel and Atle Nesje (2023). The \u2018Little Ice Age\u2019 advance of Nigardsbreen, Norway: A cross-disciplinary revision of the chronological framework. The Holocene<\/em>, s. 1-14. [fulltekst<\/a>]<\/p>\n Nussbaumer, Samuel U., Atle Nesje, og Heinz J.\u00a0 Zumb\u00fchl. (2011). Historical glacier fluctuations of Jostedalsbreen and Folgefonna (southern Norway) reassessed by new pictorial and written evidence. The Holocene<\/em>, s. 455-471. [fulltekst<\/a>]<\/p>\n
\n# Ei skildring av Hans Viingaard <\/a>(prenta 1762)
\n# Justedalens kortelige Beskrivelse <\/a>(1750) av Matthias Foss
\n# Om Iisbr\u00e6erne i Justedalen og om Lodalskaabe<\/a> (1820) av Gottfred Bohr<\/p>\n