{"id":114,"date":"2007-05-18T21:55:20","date_gmt":"2007-05-18T19:55:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/?page_id=114"},"modified":"2025-04-14T10:25:29","modified_gmt":"2025-04-14T08:25:29","slug":"brev-1318-19","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/?page_id=114","title":{"rendered":"Brev 1318-19"},"content":{"rendered":"<p>Dette er den eldste skriftlege kjelda der\u00a0Jostedalen er nemnd.<\/p>\n<p><strong>Originaltekst<\/strong><\/p>\n<p>Originalen (pergament) ligg i Riksarkivet. For ei avskrift, sj\u00e5\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dokpro.uio.no\/cgi-bin\/middelalder\/diplom_vise_tekst.cgi?b=433&amp;s=n&amp;str=\">Diplomatarium Norvegicum (DN),\u00a0bd. 1, nr. 432, side 326-27<\/a> (Universitetet i Oslo).<\/p>\n<p><strong>Omsetjing og merknader<\/strong><\/p>\n<p>Sj\u00e5 <a href=\"https:\/\/www.dokpro.uio.no\/cgi-bin\/middelalder\/regest_vise_tekst_2020.cgi?b=3350&amp;s=n&amp;str=\">Regesta Norvegica (RN), bd. 3, nr. 1115, side 341 <\/a>(Universitetet i Oslo).<\/p>\n<p>Brevet (diplomet) er feildatert i DN til 1374\u201375. I RN er det datert til tidsrommet mellom 10.8.1318 og 8.5.1319, som var det 20. regjerings\u00e5ret (jf. diplomteksten) til H\u00e5kon 5., som d\u00f8ydde i 1319. Andre H\u00e5kon-ar kan det ikkje vera sidan ein del andre personar i brevet er nemnde i brev med sikker datering fr\u00e5 tidleg i 1320-\u00e5ra. Det gjeld mellom anna jostedalspresten Atle.<\/p>\n<p>Brevet er skrive p\u00e5 Alme. Det handlar ikkje om Jostedalen, men fire personar med tilknyting til Jostedalen er nemnde. Det er eit vitnebrev fr\u00e5 presten Atle i Jostedalen og Eindride p\u00e5 Ottum som var til stade d\u00e5 Asbj\u00f8rn i T\u00e6lgh\u00f8y og Hogne p\u00e5 Hamre vitna at dei hadde h\u00f8yrt at Gudrun, kona til Narve, hadde lagt neper i landskyldsm\u00f8ret til kongen (alts\u00e5 skattefusk). Ivar Bukkesson og Ossur vitna at ho hadde teke korn fr\u00e5 Josef p\u00e5 Myrland, og i b\u00e5e tilfella hadde ho gjeve b\u00f8ter til syslemannen.<\/p>\n<p>N\u00e5r dei s\u00e5 har gjort seg ferdig med vitnem\u00e5la om dette kriminelle kvinnfolket, kjem me til josted\u00f8lene. Bothild i Krokgilja vitna at Josef gav dotterdottera Valgerd \u00e5tte m\u00e5nadsmatbol (ein jordpart) i Ottum, sylvsaker og anna laus\u00f8yre. Asbj\u00f8rn p\u00e5 Kruna og sonen Hermund vitna at Josef ogs\u00e5 gav Valgerd jord i Fredrikshusi.<\/p>\n<p>Presten i Jostedalen er \u00f2g nemnd med namnet Asle i brevet fr\u00e5 1322\u201323. Josted\u00f8lene Bothild, Asbj\u00f8rn og Hermund skal derimot ikkje vera nemnde andre stader, og Kruna og Krokgilja skal vera dei einaste jostedalsgardane som er nemnde i kjelder fr\u00e5 f\u00f8r \u00f8ydetida. Det er s\u00e5leis temmeleg tilfeldig kva dei skriftlege kjeldene fortel, for dei arkeologiske funna p\u00e5 1980-talet viste at det m\u00e5 ha budd mykje folk her i mellomalderen. Bygda hadde heller ikkje hatt eigen prest om det ikkje fanst ein del folk her som kunne f\u00f8 han.<\/p>\n<p>Det har \u00f2g vorte hevda at Jostedalen er nemnd i eit brev fr\u00e5 <strong>1348<\/strong> (<a href=\"https:\/\/www.dokpro.uio.no\/cgi-bin\/middelalder\/diplom_vise_tekst.cgi?b=315&amp;s=n&amp;str=\">DN 1, nr. 314<\/a>). Der h\u00f8yrer me om &laquo;Atsla preste j \u00c6ystrudalle&raquo;, om &laquo;Anfinni a Almme&raquo; og om garden &laquo;Br\u00e6demni&raquo; (Breum). Sume har d\u00e5 rekna med at det var den same Asle prest som i 1318\u201319 og 1322\u201323, at det er snakk om Alme i Luster, Breum (prestegarden) i Jostedalen og at Jostedalen er feilskrive &laquo;\u00c6ystrudalle&raquo;. Dette synet har ikkje st\u00f8tte hj\u00e5 dei som gav ut RN i 1979. Der vert det slege fast at det er snakk om \u00d8sterdalen, at brevet er skriven p\u00e5 garden Breum i Elverum, og at det er Alme i \u00c5mot i \u00d8sterdalen me h\u00f8yrer om. (Sj\u00e5 <a href=\"https:\/\/www.dokpro.uio.no\/cgi-bin\/middelalder\/regest_vise_tekst_2020.cgi?b=5726&amp;s=n&amp;str=\">RN, bd. 5, nr. 1100<\/a>, jf. nr. 1099.)<\/p>\n<p>Brevet fr\u00e5 1318-19 og ei omtale er prenta i Jostedal skule- og bygdeavis 2002\u20132003.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dette er den eldste skriftlege kjelda der\u00a0Jostedalen er nemnd. Originaltekst Originalen (pergament) ligg i Riksarkivet. For ei avskrift, sj\u00e5\u00a0Diplomatarium Norvegicum (DN),\u00a0bd. 1, nr. 432, side 326-27 (Universitetet i Oslo). Omsetjing og merknader Sj\u00e5 Regesta Norvegica (RN), bd. 3, nr. 1115, side 341 (Universitetet i Oslo). Brevet (diplomet) er feildatert i DN til 1374\u201375. I RN [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":134,"menu_order":2,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-114","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3804,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/114\/revisions\/3804"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}