{"id":1597,"date":"2011-04-07T21:49:52","date_gmt":"2011-04-07T19:49:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/?page_id=1597"},"modified":"2025-04-12T10:19:21","modified_gmt":"2025-04-12T08:19:21","slug":"sn%c3%b8skred-pa-bergset-f%c3%b8r-1742","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/?page_id=1597","title":{"rendered":"Sn\u00f8skred p\u00e5 Bergset f\u00f8r 1742"},"content":{"rendered":"<p>I august 1742 var det rettsleg synfaring p\u00e5 Bergset etter at breane hadde g\u00e5tt fram og \u00f8ydelagt store utmarks- og beiteomr\u00e5de for garden. Under denne synfaringa kom det fram at Bergset \u00f2g hadde f\u00e5tt hard medfart av sn\u00f8skred. Det heiter i tingboka:<\/p>\n<p>&laquo;Herforuden Sneeskreeden i tvende gange udj 18 eller 20 Aars tid at reigne, hafde borttaget all gaardens huuse, som paa nye tuffter vare henflytted.&raquo; (<a href=\"http:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/?page_id=1146\">fullstendig avskrift<\/a>)<\/p>\n<p>Det m\u00e5 vera snakk om to skredulukker p\u00e5 18-20 \u00e5r, men det er uvisst kor lenge f\u00f8r 1742 dei to ulukkene var. Omfanget av ulukkene er \u00f2g noko uklart. Me f\u00e5r vita at alle gardshusa vart tekne, men ikkje om det gjekk liv tapt. Andre skriftlege kjelder om ulukkene er ikkje kjende.<\/p>\n<p>Gamletunet som vart r\u00e5ka, l\u00e5g ca 200 meter aust for dagens tun attmed Fj\u00f8s\u00e5keren. Ein gong f\u00f8r 1742 vart gardshusa alts\u00e5 bygt oppatt, truleg\u00a0der tunet no ligg ved endepunktet for fylkesvegen gjennom Krundalen.<\/p>\n<p>Det er ein del upresise opplysningar i litteraturen om desse skredene. Laberg (1944, s. 72) n\u00f8yer seg med \u00e5 referera tingboka noggrant. Mindre presise er Faaberg (1989, s. 65) som skriv at gardstunet hadde g\u00e5tt ut to gonger p\u00e5 200 \u00e5r og \u00d8yane (1994, s. 890) som skriv at det var ei stor sn\u00f8- og isskrede som tok tunet, og tidfester det til 1740-\u00e5ra.<\/p>\n<p><strong>Litteratur<\/strong><\/p>\n<p>Faaberg, Anne Berit. (1989). Naturkrefter. I Stein N\u00e6ss, m.fl. (red.), <em>Jostedalsbreen og bygda den fikk navn etter<\/em> (s. 64-70). Oslo: Gr\u00f8ndahl. [<a href=\"https:\/\/urn.nb.no\/URN:NBN:no-nb_digibok_2014082107045\">Digital utg\u00e5ve, NB<\/a>]<\/p>\n<p>Laberg, Jon. (1944). <a href=\"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/?page_id=300\">Jostedal. Ei stutt utgreiding om bygdi og folket der.<\/a> <em>Tidsskrift utgjeve av Historielaget for Sogn <\/em>(nr. 11), 5-85.<\/p>\n<p>\u00d8yane, Lars E. (1994). <em>Jostedal sokn. Gards- og \u00e6ttesoge for Luster kommune.<\/em>\u00a0 (Bd. 5). Gaupne: Luster kommune. [<a href=\"https:\/\/urn.nb.no\/URN:NBN:no-nb_digibok_2008020701034\">Digital utg\u00e5ve, NB<\/a>]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I august 1742 var det rettsleg synfaring p\u00e5 Bergset etter at breane hadde g\u00e5tt fram og \u00f8ydelagt store utmarks- og beiteomr\u00e5de for garden. Under denne synfaringa kom det fram at Bergset \u00f2g hadde f\u00e5tt hard medfart av sn\u00f8skred. Det heiter i tingboka: &laquo;Herforuden Sneeskreeden i tvende gange udj 18 eller 20 Aars tid at reigne, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":2589,"menu_order":2,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1597","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1597"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3663,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1597\/revisions\/3663"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/2589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}