![\"\"](\"http:\/\/www.historielaget.jostedal.no\/wordpress\/wp-content\/upLoads\/Fyrste-emigrant-1851.jpg\")
<\/a><\/p>\nDen fyrste kjende utvandraren fr\u00e5 Jostedalen var den 27-\u00e5rige gardbrukarsonen Lars Rasmussen Hellegaard som fekk flytteattest fr\u00e5 soknepresten 16. februar 1851. Det fyrste store utvandrings\u00e5ret var 1857, d\u00e5 presten har notert at 30 personar drog. Det store gjennombrotet i Jostedalen, som for mange andre stader, kom etter den amerikanske borgarkrigen. I fem\u00e5ret 1866\u20131870 er det registrert heile 154 utvandrarar fr\u00e5 Jostedalen. Utvandringa f\u00f8rte til at folketalet i Jostedalen<\/a> gjekk ned fr\u00e5 1865 til 1875 etter ein sterk vekst gjennom heile 1800-talet.<\/p>\n Fr\u00e5 1866 finst det offentleg utvandringsstatistikk p\u00e5 kommuneniv\u00e5, som for kvar fem\u00e5rsperiode vart oppsummert i publikasjonane Folkem\u00e6ngdens bev\u00e6gelse <\/em>fr\u00e5 statistisk sentralbyr\u00e5.\u00a0Fr\u00e5 1866 til 1930 utvandra 713 personar fr\u00e5 Jostedalen.<\/p>\n Dei som drog i den fyrste fasen, vart gjerne verande, og d\u00e5 drog mange familiar. I den siste fasen (etter 1880-\u00e5ra) drog i st\u00f8rre grad unge ugifte menn og kvinner som arbeidde nokre \u00e5r i Amerika og la seg opp pengar f\u00f8r dei kom att til Noreg og etablerte seg. For Noreg totalt har utvandringshistorikarane rekna med at kring 1\/4 av utvandrarane kom attende til Noreg. Me har ikkje tal for Jostedalen, men det budde mange i Jostedalen utover 1900-talet som hadde vore i Amerika ei tid.<\/p>\n For \u00e5 finne ut kven som utvandra, og n\u00e5r dei drog, finst nokre fleire kjeldetypar att\u00e5t kyrkjeb\u00f8kene: Passprotokollar, skipslister og emigrantprotokollar fr\u00e5 politiet i Bergen, som var byen josted\u00f8lene utvandra fr\u00e5. I tillegg finst opplysningar om utvandrarane i immigrasjonsdatabasar i USA (sj\u00e5 Ellis Island<\/a>).<\/p>\n Sj\u00f8lv om ein del kom att, var nettoutvandringa fr\u00e5 Jostedalen sv\u00e6rt stor. Det budde 885 personar i Jostedalen i 1865 og 938 personar i 1900.<\/p>\n Mange sende bilete heim til Noreg. Her er familien til Kari og Lars L. Breum i Amerika (ca 1910-1915). (Eigar: Gunhild Bruheim Kristiansen)<\/p><\/div>\n I Jostedalen var det meir vanleg \u00e5 utvandre til Amerika enn \u00e5 flytte til norske byar. I mange Sunnfjord-kommunar var det omvendt, der flytte ein heller til Bergen. I 1910 budde det mest 1000 personar i Bergen som var f\u00f8dde i Fjaler, men berre 10 personar som var f\u00f8dde i Jostedalen. Av dei 1106 personane i folketeljinga i 1910 som var f\u00f8dde i Jostedalen, budde 915 i Jostedalen, 96 i Luster eller Hafslo og berre 95 i andre norske kommunar. Same \u00e5ret m\u00e5 det ha budd mange hundre i Nord-Amerika som var f\u00f8dde i Jostedalen.<\/p>\n Kjelder og litteratur<\/strong><\/p>\n Hoel, Oddmund L. (2017). Stor utvandring fr\u00e5 Jostedalen til Nord-Amerika, Jostedal skule- og bygdeavis<\/em>, s. 104-106 [digital utg\u00e5ve<\/a>] – ein litt lengre versjon av teksten p\u00e5 denne nettsida<\/em><\/p>\n \u00d8yane, Lars E. (1994). Jostedal sokn. Gards- og \u00e6ttesoge for Luster kommune. <\/em>(Bd. 5). Gaupne: Luster kommune. [digital utg\u00e5ve i fulltekst<\/a>]<\/p>\n \u00d8strem, Nils Olav. (2006). Norsk utvandringshistorie.<\/em> Oslo: Samlaget.<\/p>\n Natvik, Oddvar. 1905 – Glimt fr\u00e5 Amerika<\/a>, Kringom, Fylkesarkivet i Vestland.<\/p>\n Kyrkjeb\u00f8ker for Jostedalen [skanna, Digitalarkivet<\/a>]<\/p>\n Norges officielle statistik: Folkem\u00e6ngdens bev\u00e6gelse <\/em>[skanna, Statistisk sentralbyr\u00e5<\/a>]<\/p>\n Folketeljinga 1910: The Digital Archive (The National Archive), Norwegian Historical Data Centre (University of Troms\u00f8) and the Minnesota Population Center. National Sample of the 1910 Census of Norway, Version 1.0. Troms\u00f8, Norway: University of Troms\u00f8, 2011. North Atlantic Population Project. [database<\/a>]<\/p>\n<\/a>For \u00e5 finne talet p\u00e5 utvandrarar f\u00f8r 1866, m\u00e5 ein rekne saman andre kjelder. Presten skulle f\u00f8re inn \u00abUdflyttede\u00bb og \u00abIndflyttede\u00bb i kyrkjeboka med namn, stilling og kvar dei flytte fr\u00e5\/til. Legg ein til jostedalspresten sine innf\u00f8rslar i kyrkjeboka for \u00e5ra 1851\u20131865, kjem ein opp 806 utvandrarar fr\u00e5 Jostedalen.<\/p>\n<\/a>