Jostedal historielag

Det blir årsmøte i Jostedal Historielag på Jostedal Hotell, onsdag 10. mars kl 19.30.
Vanlege årsmøtesaker.
Erling Bjørnetun orienterer om bruk av database til systematisering og produksjon av slektsrapportar.
Enkel servering.
Vel møtt!
Styret

Kyrkjebøkene er til vanleg fattige på stekre meiningsytringar. Men hausten 1814 løynde ikkje jostedalspresten Holger Halling Schjødt kva han meinte om unionen med Sverige då han førte dagsregisteret i kyrkjeboka: “Oplæst Statsraadets Kundgiørelse om at have valgt den svenske Konge Carl d. 13de til Norges constitutionelle Konge!!!” Dei vantru ropeteikna finn me òg att i ein innførsel i oktober.

Les fleire kyrkjebokinnførslar frå 1814 og om valet til riksforsamlinga i Jostedalen.

I åra 1729-42 førte uår og avlingssvikt over heile landet til ei av siste store svoltkatastrofane Noreg har hatt. Verst var stoda på Austlandet og nordafjells, men i Jostedalen kom uåra på toppen av framrykkinga til breane som øydela fleire gardar. Våren 1743 kom det 3000 riksdalar frå København til naudlidande i Bergens stift, og dei fyrste dalarane vart nytta til å skaffe allmugen og presten i Jostedalen 200 tønner korn. Kongebrevet har me funne i Statsarkivet i Bergen, som har digitalisert det, og du kan lese det her. Om ein skulle tykkje at styresmaktene i København her var snille, kan det leggjast til at svoltkatastrofen dels var skapt av dei same styresmaktene. Dei innførte eit kornmonopol for danske kornprodusentar og tollmurar som gjorde at det var unødvendig lite og dyrt korn å få tak i her i landet.

Me har tidlegare lagt ut det festlege brevet frå 1625 der biskopen i Bergen hudflettar jostedølene for å stelle dårleg med presten. No har Statsarkivet i Bergen ordna med digital kopi av originalen. Brevet er skrive med latinsk og ikkje gotisk handskrift, så det er ikkje altfor vaneskeleg å lesa. Ta ein kikk på originaldokumentet.

På Breheimen-Luster Villrein-blogg har Einar Ese skrive eit særs interessant stykke om tamreindrifta til Ola Flåten på garden Øyno på Indre Hafslo i 1950-åra. Her ligg òg fleire flotte bilete. Flåten var gift med Kari Mosevoll, syster til Hermund M. som sette opp alle steinstolpane på Mosevollen. Flott Einar, og god lesnad!

Det er overskrifta på eit stort oppslag i Sogn Avis i dag (21.1.). Det gjeld sjølvsagt jubileumsboka til soknerådet om Jostedal kyrkje. For dei som lurer: boka kjem etter planen i juni.

Les avisoppslaget | Kyrkjehistorie (temasida) | Ein smakebit

I Digitalarkivet kan ein no finne ein retteleg godbit: kyrkjerekneskapa for alle prestegjeld og sokn i nye Luster kommune. For Jostedal prestegjeld finst rekneskapar heilt attende til 1631. Dei går fram til 1722 då kyrkjene på bygdene i Sør-Noreg vart auksjonerte bort til private. Dette er mellom dei eldste kjeldene me har til soga om Jostedal kyrkje. Frå dei knapt 200 åra jostedalskyrkja hadde private eigarar (til kring 1910), kjenner me til to rekneskapsbøker. Ei av dei er digitalisert og ligg på nettet. Sjå meir under Kyrkjerekneskap

Kallsboka er ‘historieprotokollen’ til prestegjeldet der ymse opplysningar om prestekallet vert førte inn fortlaupande. Kallsboka for Jostedalen er ført sidan 1830, og dei eldste delane er no skrivne av. Gå til sida med avskrifta.

På Breheimen-Luster Villrein-blogg publiserte Einar Ese før jol ei grundig og god melding av Sverre Fossen si bok “Rein og reinsjakt i Jostedalsfjelli”. Somme kritiske merknader har han også til boki. Meldingi vert varmt tilrådd - ho er skriven av ein av dei fremste lokale ekspertane på feltet attåt Sverre Fossen sjølv.

I samband med 350-årsjubileet for kyrkja i 2010 er mykje gamalt arkivtilfang grave fram. Det gjeld mellom anna fleire dokument frå 1600-talet om kyrkjebygginga og om økonomiske tilhøvet kring prestekallet. Her er fleire godbitar: Dokumentet frå 1656 der det vert vedteke å byggje ny kyrkje, dokumentet frå 1660 frå synfaringa av det nye kyrkjebygget med detaljerte byggjeskildringar og takst, og eit bøneskriv frå allmugen 1655 om auka løn til presten.

No er dei 12 dokumenta me kjenner til frå 1600-talet publiserte på nettstaden. For alle dokumenta er omtaler og fotografi av originaldokument eller gamle avskrifter i gotisk handskrift publiserte. For somme er også nye avskrifter lagde ut. Kontakt oss gjerne om du vil vere med på arbeidet med å lage avskrifter eller omsetjingar og kommentarar. Gå til 1600-talsdokumenta.

Oppdatering 21.1.: No er det lagt ut avskrifter av alle dokumenta.